دوازده گام ترک گناه تکرار شونده (قسمت دوم)

گام هشتم‌ مدیریت فکر برای پرهیز از گناه:
نَفْسُک انْ لَمْ تَشْغَلْها شَغَلَتْک»[2]
نفس خود را اگر مشغول نکنی، تو را به وسوسه می اندازد.
تنبيه الخواطر- جلد 2- صفحه 134.
هیچ لحظه ی بیکاری نباید داشته باشیم.
یا خودمون رو به صورت مثبت مشغول می کنیم یا شیطان ما رو مشغول می کنه.
وقتمون رو درست تنظیم کنیم:
علم اموزی درسی و آزاد، هدف معنوی، ورزش، هنر، شغل مهارتی، تفریح‌ سالم.
همه این بخش ها هدفمند دنبال بشه که بیکار نشیم.
مثلا یا الان باید وقت برای ورزش خوب و اصولی بذاریم یا انواع بیماری ها سراغمون خواهد آمد.
وقتی حوصله هیچ‌ چیز نداریم هنر. مثلا من معرق کار می کردم ودرامد هم داشتم.
مومن باید همه فن حریف باشه مثلا مهارت شغلی یاد گرفتن تعمیر موبایل که ربطی به شغل ما نداره یا مکانیک و ..... بالاخره یک روزی از کار بیکار شدیم مهارت داریم.

و اما مهم تر از همه هدف معنوی هست که فکر تولید می کند.
عنه عليه السلام : مَن كَثُرَ فِكرُهُ في المَعاصي دَعَتهُ إلَيها . [ غرر الحكم : 8561. ]
امام على عليه السلام : كسى كه زياد درباره گناهان بينديشد، گناهان او را به سوى خود بكشانند.

عنه عليه السلام : مَن كَثُرَ فِكرُهُ في اللذَّاتِ غَلَبَت علَيهِ .[غرر الحكم : 8564.]
امام على عليه السلام : هر كه زياد درباره لذّتها بينديشد، آن لذّتها بر او چيره آيند.
هدف معنوی یعنی اینکه قبلا هم گفتم روزانه بیست دقیقه تا نیم ساعت صوت معنوی گوش بدیم.
استاد انتخاب کنیم و گوش کنیم. حتی تکراری هم باشه خوبه. چون تکرار در معنویت عامل تثبیت هست. در اون بیست دقیقه برای خودمون دغدغه تولید می کنیم. مثلا ایات آفاقی و ایات انفسی چیه چطور من رو به خدا نزدیک می کنه؟
یا مثلا یک حدیث یا ایه رو ساعت ها بهش فکر می کنیم. یا یک چیزی رو ذکر می کنیم و بهش فکر می کنیم.
در این حالت وقت بیکاری به جای اینکه هی به لذات حرام یا گناه فکر کنیم به دغدغه معنویمون فکر می کنیم. و عبادت حساب می شه.
استاد پناهیان هم در مورد مدیریت ذهن مباحثی دارند که با گوش دادن می تونه مفید واقع بشه.

گام نهم دایم الوضو بودن:
خود دایم الوضو بودن فواید بسیار داره مثل افزایش رزق مادی و معنوی و ..... باعث کنترل فکر می شه.
عنه صلى الله عليه و آله ـ لمّا قيلَ لَهُ : اُحِبُّ أن يُوَسَّعَ عَلَيَّ في الرِّزقِ ؟ ـ : دُمْ على الطَّهارَةِ يُوَسَّعْ علَيكَ في الرِّزقِ .[كنز العمّال : 44154 .]
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ آنگاه كه به ايشان عرض شد : دوست دارم روزى ام گسترش يابد ـ فرمود : پيوسته در حال طهارت باش ، روزى ات گسترش مى يابد .
طهارت باطن افزایش رزق باطن طهارت ظاهر افزایش رزق ظاهر.
وضو یعنی ارتباط با فرشته ها در نتیجه فکر های خوب بیشتر می آد. عدم طهارت فکر های بد بیشتر حمله می کنه.
فوت کوزه گری این هست که در زمان وضو به وضو توجه کنیم و بی حواس وضو نگیریم.
مثلا اذکار مختلف داره که عادت کنیم بسیار ثواب داره.
همان طور که نماز بی توجه اثرش خیلی کمه وضو هم نیاز به توجه داره.
اگر وضو طبق روایت زیر انجام بشه ب ای هر قطره وضو فرشته خلق می شه. از این جهت است که گفته می شه توجه در هنگام وضو مهم است و ارتباط با فرشته ها دایم می شود و افکار خوب انسان زیاد می شود
بَيْنَا أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع ذَاتَ يَوْمٍ جَالِساً مَعَ اِبْنِ اَلْحَنَفِيَّةِ إِذْ قَالَ يَا مُحَمَّدُ اِئْتِنِي بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ أَتَوَضَّأْ لِلصَّلاَةِ فَأَتَاهُ مُحَمَّدٌ بِالْمَاءِ فَأَكْفَأَ بِيَدِهِ اَلْيُمْنَى عَلَى يَدِهِ اَلْيُسْرَى ثُمَّ قَالَ ;بِسْمِ اَللَّهِ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ اَلَّذِي جَعَلَ اَلْمَاءَ طَهُوراً وَ لَمْ يَجْعَلْهُ نَجِساً; قَالَ ثُمَّ اِسْتَنْجَى فَقَالَ ;اَللَّهُمَّ حَصِّنْ فَرْجِي وَ أَعِفَّهُ وَ اُسْتُرْ عَوْرَتِي وَ حَرِّمْنِي عَلَى اَلنَّارِ ; ثُمَّ تَمَضْمَضَ فَقَالَ ;اَللَّهُمَّ لَقِّنِّي حُجَّتِي يَوْمَ أَلْقَاكَ وَ أَطْلِقْ لِسَانِي بِذِكْرِكَ; ثُمَّ اِسْتَنْشَقَ فَقَالَ ;اَللَّهُمَّ لاَ تُحَرِّمْ عَلَيَّ رِيحَ اَلْجَنَّةِ وَ اِجْعَلْنِي مِمَّنْ يَشَمُّ رِيحَهَا وَ رَوْحَهَا وَ رَيْحَانَهَا وَ طِيبَهَا; قَالَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ فَقَالَ ;اَللَّهُمَّ بَيِّضْ وَجْهِي يَوْمَ تَسْوَدُّ فِيهِ اَلْوُجُوهُ وَ لاَ تُسَوِّدْ وَجْهِي يَوْمَ تَبْيَضُّ فِيهِ اَلْوُجُوهُ; ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ اَلْيُمْنَى فَقَالَ ;اَللَّهُمَّ أَعْطِنِي كِتَابِي بِيَمِينِي وَ اَلْخُلْدَ فِي اَلْجِنَانِ بِيَسَارِي وَ حَاسِبْنِي حِساباً يَسِيراً ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ اَلْيُسْرَى فَقَالَ ; اَللَّهُمَّ لاَ تُعْطِنِي كِتَابِي بِشِمَالِي وَ لاَ تَجْعَلْهَا مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِي وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ مُقَطَّعَاتِ اَلنِّيرَانِ; ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ فَقَالَ ; اَللَّهُمَّ غَشِّنِي بِرَحْمَتِكَ وَ بَرَكَاتِكَ وَ عَفْوِكَ; قَالَ ثُمَّ مَسَحَ رِجْلَيْهِ فَقَالَ ;اَللَّهُمَّ ثَبِّتْنِي عَلَى اَلصِّرَاطِ يَوْمَ تَزِلُّ فِيهِ اَلْأَقْدَامُ وَ اِجْعَلْ سَعْيِي فِيمَا يُرْضِيكَ عَنِّي يَا أَرْحَمَ اَلرَّاحِمِينَ; ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَنَظَرَ إِلَى مُحَمَّدٍ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ مَنْ تَوَضَّأَ مِثْلَ وُضُوئِي وَ قَالَ مِثْلَ قَوْلِي خَلَقَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ كُلِّ قَطْرَةٍ مَلَكاً يُقَدِّسُهُ وَ يُسَبِّحُهُ وَ يُكَبِّرُهُ وَ يَكْتُبُ اَللَّهُ تَعَالَى لَهُ ثَوَابَ ذَلِكَ إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ .
روزي امير مومنان عليه السلام با(فرزندش)محمد بن حنفيه نشسته بودند كه امام علي عليه السلام فرمود: اي محمد ظرف آبي براي من بياور تا براي نماز وضو گيرم. محمد، ظرف آبي آورد و امام عليه السلام با دست راست آب را بر كف دست چپ ريخت و آنگاه فرمود: «بسم الله و الحمد لله الذي جعل الما طهورا و لم يجعله نجسا»، پس آنگاه جاي ادرار و مدفوع را شست و فرمود: «اللهم حصن فرجي و اعفه و استر عورتي و حرمني علي النار». محمد گويد: سپس امام عليه السلام آب را در دهان گردانيد و آنگاه فرمود: «اللهم لقني حجتي يوم القاك و اطلق لساني بذكرك»، سپس آب را در بيني فرو داد و فرمود: «اللهم لا تحرم علي ريح الجنه و اجعلني ممن يشم ريحها و روحها و ريحانها و طيبها». محمد در ادامه گويد: پس آنگاه صورت خويش را شست و فرمود: «اللهم بيض وجهي يوم تسود فيه الوجوه و لا تسود وجهي يوم تبيض فيه الوجوه»، سپس دست راستش را شست و فرمود: «اللهم اعطني كتابي بيميني و الخلد في الجنان بيساري و حاسبني حسابا يسيرا»، سپس دست چپ خويش را شست و فرمود: «اللهم لا تعطني كتابي بشمالي و لا من ورا ظهري و لا تجعلها مغلوله الي عنقي و اعوذ بك من مقطعات النيران»، آنگاه سرش را مسح نموده و فرمود: «اللهم غشني برحمتك و بركاتك و عفوك».محمد در ادامه گويد: سپس روي دو پايش را مسح نمود و فرمود: «اللهم ثبتني علي الصراط يوم تزل فيه الاقدام و اجعل سعيي فيما يرضيك عني يا ارحم الراحمين»، آنگاه سر بر آورد و به محمد نگريست و فرمود: اي 04 - 1 محمد هر كه همچون من وضو گيرد و هنگام وضو همچون من ذكر گويد خداي گرامي و بزرگ از هر قطره اي فرشته اي بيافريند كه او را به پاكي ستايد و او را تسبيح گويد و بزرگش بدارد و خداي فرازمند پاداش آن را براي او تا هنگامه رستاخيز بنويسد

گام دهم ذکر مانع گناه است:
سوره اعراف
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوْاْ إِذَا مَسَّهُمْ طَـٰٓئِفࣱ مِّنَ ٱلشَّيْطَٰنِ تَذَكَّرُواْ فَإِذَا هُم مُّبْصِرُونَ(٢٠١)
پرهيزگاران هنگامى كه گرفتار وسوسه‌هاى شيطان شوند، به ياد خدا مى‌افتند؛ و (در پرتو ياد او، راه حق را مى‌بينند و) ناگهان بينا مى‌گردند.

اولین نکته در همین ایه تقواست که گفته شد.
یعنی لباس تقوا که پاک هست پوشیده باشیم لکه گناه بیاد متوجه می شیم
لباس الوده پوشیده باشیم متوجه گناه نمی شیم.
لباس تقوا پوشیده باشیم تا شیطان نزدیک بشه متوجه می شیم یاد خدا می کنیم و با بصیرت مانع گناه می شیم.
حالا یاد خدا مثل انواع یاد مرگ از جهت فنا، از جهت بقا و از جهت لقا که گفته شد.
مثلا گناه می آد که چی مثلا حالا این گناه رو کردم چند دقیقه لذت هم ببرم اخرش چی باید برم قبر و همین لذت توی قبر برام مشکل ایجاد می کنه.
نکنه در حالت گناه بمیرم.
نکنه عشقم به خدا با این گناه کم بشه یاد مرگ از جهت لقا
و اما ذکرهای خاص هم داریم برای دفع انواع گناه:
مثلا صلوات برای دفع عصبانیت.

در برخى روايات، ذكر «لااله‌الاالله اللّه» براى دفع وسوسه‌هاى شيطان توصيه شده است.

سوره اعراف
وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّيْطَٰنِ نَزْغࣱ فَٱسْتَعِذْ بِٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٌ عَلِيمٌ(٢٠٠)
و هر گاه وسوسه‌اى از شيطان به تو رسد، به خدا پناه بر؛ كه او شنونده و داناست!
البتّه پناه بردن، تنها با گفتن كلمه‌ى «اعوذ باللّه» نيست، بلكه يك پيوند و ارتباط روحى برقرار كردن و توكّل كردن و خود را به خدا سپردن است.
یا ذکر زیر برای دفع شیطان:
«لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظیم»
حالا اگر در ذکر فکر هم باشه نتیجه اش عالی می شود. و ذکر بی فکر موثر است اما نه چندان.
مقام بالای ذکر در حدیث زیر امده تا به درجه ای که خود را از یاد می بریم:
لاَ تَذْكُرِ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ سَاهِيا وَ لاَ تَنْسَهُ لاَهِيا وَ اُذْكُرْهُ ذِكْرا كَامِلا يُوَافِقُ فِيهِ قَلْبُكَ لِسَانَكَ وَ يُطَابِقُ إِضْمَارُكَ إِعْلاَنَكَ وَ لَنْ تَذْكُرَهُ حَقِيقَةَ اَلذِّكْرِ حَتَّى تَنْسَى نَفْسَكَ فِي ذِكْرِكَ وَ تَفْقِدُهَا فِي أَمْرِك

خداوند سبحان را به غفلت یاد مکن و او را به بازى فراموش مکن.او را آن گونه یاد آور که زبانت همراه با دلت است و نهانت چون ظاهرت است.به نیکى او را یاد نخواهى کرد،مگر آنگاه که خود را فراموش کنى و خود را در کارها نیابى.

گام یازدهم دفع شیطان با اخلاص:
یک موقع هیت شیطان می اد بعد ما با ذکر دفعش می کنیم.
یک موقع هست اصلا نمی ذاریم نزدیک به ما بشه که بخواد وسوسه کنه. و این فقط با اخلاص می شه:
سوره ص
قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ(٨٢)
گفت: به عزّتت سوگند، همۀ آنان را گمراه خواهم كرد
سوره ص
إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ ٱلْمُخْلَصِينَ(٨٣)
مگر بندگان خالص تو، از ميان آنها!
حالا باید در راه های اخلاص تحقیق کرد.
مثلا همین دایم الوضو بودن و کار را با وضو برای خدا انجام دادن درس برای خدا کار برای خدا و غذا برای و ....
سوره انعام
قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ(١٦٢)
بگو: نماز و تمام عبادات و اعمال من، و زندگى و مرگ من، همه براى خداوند پروردگار جهانيان است.

و اما یک راه دیگر خالص سازی یاد مرگ.

سوره ص
وَٱذْكُرْ عِبَٰدَنَآ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْحَٰقَ وَيَعْقُوبَ أُوْلِي ٱلْأَيْدِي وَٱلْأَبْصَٰرِ(٤٥)
و به خاطر بياور بندگان ما ابراهيم و اسحاق و يعقوب را، صاحبان دستها (ى نيرومند) و چشمها (ى بينا)!
سوره ص
إِنَّآ أَخْلَصْنَٰهُم بِخَالِصَةࣲ ذِكْرَى ٱلدَّارِ(٤٦)
ما آنها را با خلوص ويژه‌اى خالص كرديم، و آن يادآورى سراى آخرت بود!
این دو ایه رو دقت کنیم می فهمیم که ذکر الدار انبیا را خالص می کرده.
از کلمه دار به معنای خانه استفاده شده.
یعنی یک موقع زمان گناه به مرگ فکر می کنیم که مانع گناه شویم
یک درجه بالاتر با یاد مرگ خودمون رو اینقدر خالص کردیم که شیطان نزدیک ما نمی شود که بخواهد نفوذ کند.
این مقام خود را دایم در محضر خدا دیدن است.

گام یازدهم دفع شیطان با اخلاص:
یک موقع هست شیطان می اد بعد ما با ذکر دفعش می کنیم.
یک موقع هست اصلا نمی ذاریم نزدیک به ما بشه که بخواد وسوسه کنه. و این فقط با اخلاص می شه:
سوره ص
قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ(٨٢)
گفت: به عزّتت سوگند، همۀ آنان را گمراه خواهم كرد
سوره ص
إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ ٱلْمُخْلَصِينَ(٨٣)
مگر بندگان خالص تو، از ميان آنها!
حالا باید در راه های اخلاص تحقیق کرد.
مثلا همین دایم الوضو بودن و کار را با وضو برای خدا انجام دادن درس برای خدا کار برای خدا و غذا برای و ....
سوره انعام
قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ(١٦٢)
بگو: نماز و تمام عبادات و اعمال من، و زندگى و مرگ من، همه براى خداوند پروردگار جهانيان است.

و اما یک راه دیگر خالص سازی یاد مرگ.

سوره ص
وَٱذْكُرْ عِبَٰدَنَآ إِبْرَٰهِيمَ وَإِسْحَٰقَ وَيَعْقُوبَ أُوْلِي ٱلْأَيْدِي وَٱلْأَبْصَٰرِ(٤٥)
و به خاطر بياور بندگان ما ابراهيم و اسحاق و يعقوب را، صاحبان دستها (ى نيرومند) و چشمها (ى بينا)!
سوره ص
إِنَّآ أَخْلَصْنَٰهُم بِخَالِصَةࣲ ذِكْرَى ٱلدَّارِ(٤٦)
ما آنها را با خلوص ويژه‌اى خالص كرديم، و آن يادآورى سراى آخرت بود!
این دو ایه رو دقت کنیم می فهمیم که ذکر الدار انبیا را خالص می کرده.
از کلمه دار به معنای خانه استفاده شده.
یعنی یک موقع زمان گناه به مرگ فکر می کنیم که مانع گناه شویم
یک درجه بالاتر با یاد مرگ خودمون رو اینقدر خالص کردیم که شیطان نزدیک ما نمی شود که بخواهد نفوذ کند.
این مقام خود را دایم در محضر خدا دیدن است.

گام دوازدهم: چهله گیری.
مثلا یک چهل روز زیارت ال یاسین بخوانیم برای دفع فلان گناه
یا یک چهل روز جدی نماز جعفر طیار بخوانیم برای رهایی از گناه
چهل روزی سوره یاسین یا مثلا روزی یک حزب یا چهل روز نماز جماعت
و انواع مختلف.
چهل روز گاهی مقدمه است برای تمام عمر ان کار را انجام دهیم مثل نماز جماعت

استمرار در یک عبادت باعث تثبیت ان در قلب و ملکه شدن می شه.
ملکه که شد در لحظه حساس می اد کمک.
ملکه که نباشد در لحظه حساس انسان یادش می ره
تمام تلاش ما برای قلبی کردن معارف است.
معرفت را در ذکر می ریزیم مثلا توحید افعالی را در ذکر لا حول و لا قوه بعد تکرار می کنیم تا قلبی شود وقتی قلبی شد به هنگام حادثه می اد کمک و ما را نجات می ده.
و در زمان مرگ معرفت حفظی به درد نمی خوره معرفت قلبی به کار می آد.
خیلی از معارف با مرگ و حول مرگ می پره حتی تا جایی که گناهکار فاسق هر چی سعی می کنه یادش نمی آد کتابش قرآن بوده اسم پیامبرش چی بوده برای همین سوالات نکیر منکر سوالات ساده است.
سوال می پرسند من ربک؟
باید معرفت قلبی باشد، سبک زندگی درست باشد تا بتوانیم جواب بدهیم.
این دوازده گامی بود برای دفع گناه تکرار شونده. ممکن است عالم های قوی تر گام های موثر و بهتر بگویند که اینها در حد علم ناچیز و اندک من بود.
پس به عالمان دیگر و قوی تر مراجعه شود که قطعا راه های موثرتری خواهند گفت.
در اخر التماس دعا.